Tussen modale mystiek en tranceachtige traditionele muziek voert ‘Stained Glass Starling’ het Razen-universum naar zijn meest intense luisterervaring tot nu toe
De Belgische formatie Razen werkt samen met de Nederlandse componist en theatermuzikant Dick van der Harst aan een nieuw gezamenlijk album, Stained Glass Starling, op VIERNULVIER Records.
Na hun recente LP *Mirages* (Kraak Records, 2025) met de Franse turntablist Guilhem All, blijft de groep samenwerkingen verkennen met artiesten en instrumenten uit uiteenlopende muzikale tradities.
Voortbouwend op tientallen jaren van compromisloze akoestische verkenning, verdiept Razen zich verder in hun praktijk met vijf improvisatiestukken die zich langzaam ontvouwen in tijd en ruimte. De radicale kern van het duo – Brecht Ameel en Kim Delcour – vindt in Van der Harst een oude geestverwant, verbonden door de impact van klank, intonatie en het pure speelplezier.
Stained Glass Starling verschijnt op 24 april op vinyl en via digitale platforms. De fysieke uitgave bevat een boekje van 16 pagina’s
met illustraties van de Amerikaanse beeldend kunstenaar Robert Beatty (Oneohtrix Point Never, Christina Vantzou, The Weeknd, Tame Impala), naast een interview met de artiesten.
Een langdurige artistieke band vormt de kern van dit project, waarbij de eerste ontmoetingen teruggaan tot het begin van de jaren 2000 in het Belgische muzikale improvisatietheater. Van der Harsts levenslange ervaring in geïmproviseerde muziek en
muziektheater, die teruggaat tot de jaren 80, in combinatie met een uitgebreid arsenaal aan zeldzame en historische instrumenten, opent nieuwe klankwerelden binnen het Razen-universum.
Deze verkenningen zijn geen toeval: zijn familiewortels in het voormalige Nederlands-Indië — via zijn overgrootvader — vormen een stille achtergrond voor zijn blijvende affiniteit met Aziatische muziektradities. Instrumenten als de erhu, de Javaanse kacapi en andere zorgen voor klankkleuren die de muziek haar meest uitgesproken Aziatische invloeden tot nu toe geven.
Maar ondanks deze verandering in kleur blijft de onderliggende filosofie onmiskenbaar die van Razen. Het ensemble gaat uit van klank in plaats van vorm en benadert muziek zoals schilders een doek benaderen: door zorgvuldig lagen, contrasten en
nuances aan te brengen. Hier is geen sprake van het ego van een solist; alle stemmen zijn gelijkwaardig, in navolging van de
principes uit de gamelan-tradities.
In de loop van de decennia hebben Razen en Dick Van der Harst elkaar herhaaldelijk ontmoet, met name via culttheaterproducties van de Belgische theatermaker Eric De Volder, waaronder Zwarte vogels in de bomen (2002) en Huis der Verborgen Muziekjes I–II (2000–2006). Het samen opnemen van een album was al lang een gezamenlijke ambitie — een wens die concreet vorm kreeg na een concert in 2024 in Concertzaal Miry in Gent, als onderdeel van de Ruiskamer-reeks van Kunstencentrum VIERNULVIER.
OVER HET ALBUM
‘Stained Glass Starling’, opgenomen in de woonkamer van David Poltrock, legt momenten van intense concentratie en aandacht vast. De meeste stukken werden in één take opgenomen, met slechts minimale afspraken vooraf – een werkwijze die de basis vormt van het werk van Razen en die zowel hun opnames als hun liveoptredens consequent kenmerkt.
Het kerntrio bestaat uit Dick van der Harst, Kim Delcour en Brecht Ameel, aangevuld met gastmuzikanten Berlinde Deman (serpent) en Paul Garriau (hurdy-hurdy). Overdubs werden met precisie toegevoegd, altijd in dienst van de innerlijke balans en ziel van de muziek.
De muziek is volledig akoestisch en wordt gevormd door een nadruk op controle over het geluid zelf. Een glasheldere intonatie, zuiverheid van toon en de fysieke aanwezigheid van de instrumenten dragen de kracht van de muziek. Lange, uitgestrekte nummers ontvouwen zich geleidelijk — lagen die samenkomen, met elkaar verweven raken en zich nestelen in fragiele maar resonerende harmonieën. Het effect is zowel sacraal als trance-achtig, doordrongen van een stille modale mystiek.
Van der Harsts gebruik van een breed scala aan zeldzame en historische instrumenten – waaronder de erhu, tromba marina, Javaanse kacapi, harmonium en voetbas – introduceert onbekende klankkleuren die nieuwsgierigheid opwekken en het gevoel van een ontmoeting tussen werelden op het album verdiepen.
OVER RAZEN
Razen is in de kern het duo-project van Brecht Ameel en Kim Delcour. Vanaf ergens in 2010 heeft hun diepgaande verkenning van de uiterste grenzen van de vroege muziek een rijke schat aan spookachtige klankkleuren en tonale wonderen naar boven gebracht, waarbij ze snaar- en blaasinstrumenten uit alle hoeken van de wereld laten samenspelen met elektronica en stilte.
Hun wisselende bezetting heeft elke release een eigen tint gegeven, die door de jaren heen is uitgebracht door labels als Hands in the Dark, TAL, Meakusma, Important Records, Kraak en anderen.
OVER DICK VAN DER HARST
Dick Van der Harst (1959) is een Nederlandse componist, arrangeur en muzikant wiens werk een breed scala aan invloeden samenbrengt, waaronder jazz, klassieke muziek en volksmuziektradities uit de hele wereld. Van 1989 tot 2013 was hij huiscomponist bij LOD Muziektheater in Gent.
Door de jaren heen creëerde hij talrijke muziektheaterproducties, in samenwerking met acteurs en regisseurs zoals Koen De Sutter en met Alain Platel van Les Ballets C de la B. In projecten zoals zijn eigen, door folk geïnspireerde koperensemble Banda Azufaifo en de alom geprezen theatercyclus Huis der Verborgen Muziekjes I & II brengt Van der Harst een opmerkelijke verscheidenheid aan muziekstijlen samen, van Wolfgang Amadeus Mozart tot Camarón de la Isla.
In 2001 ontving hij de Louis Paul Boon-prijs voor zijn maatschappelijke engagement en de sterke menselijke verbondenheid die in al zijn werk aanwezig is. Drie jaar later werd hij bekroond met de Theaterfestivalprijs. In 2007 en 2008 was hij stadscomponist van Gent.
NUMMER VOOR NUMMER
Het album opent met “stained glass starling”, een zeventien minuten durende reis die de tonale en spirituele kern van de plaat vormt. Centraal staat de erhu, een tweesnarig Chinees strijkinstrument waarvan de klankkast, bekleed met pythonenhuid, het geluid zijn tastbare, klaaglijke karakter geeft. Het instrument wordt getrokken en geduwd in lange, langzaam verschuivende
frequenties, waardoor monotone resonanties zich kunnen uitstrekken en ademen.
Het stuk is gebaseerd op een modus van Messiaen, waarmee een harmonisch kader wordt geschetst waarbinnen de muziek zich vrij kan ontvouwen. Het is een van de modi die zijn ontwikkeld door de Franse componist en ornitholoog Olivier Messiaen – een vroom katholiek en fervent vogelliefhebber, die erom bekend stond kleuren te vertalen naar harmonieën en vogelgezang naar muzieknotatie.
Op het album jalak bali egg bespeelt Van der Harst de kacapi, een Javaanse harp die tot de citerfamilie behoort. Dit instrument, dat oorspronkelijk uit China stamt en veel wordt gebruikt in West-Java, heeft een meer ‘westerse’ stemming, maar behoudt tegelijkertijd zijn kenmerkende klankkleur.
Met Berlinde Deman op de serpent, een basblaasinstrument uit de renaissance, en Paul Garriau op de draailier, voegt ‘murmur murmur’ een donkerdere, aardse kleur toe aan het palet van het album.
starling gut is het meest confronterende moment van het album. Het begint met een scheurend, indringend geluid dat onmiddelijk zijn fysieke aanwezigheid laat gelden. De basse à pied, een accordeonachtig instrument bespeeld door Brecht, produceert lage, dreigende tonen die de hele track ondersteunen. Hier bespeelt Dick de tromba marina, een middeleeuws strijkinstrument dat trompetachtige boventonen voortbrengt.
Het album wordt afgesloten met de in the reeds, een monochord-instrument dat oorspronkelijk werd gebouwd voor het theaterstuk Zwarte Vogels in de Bomen uit de vroege jaren 2000, waarin Kim en Dick al de krachten bundelden, waarmee de cirkel van hun samenwerking rond is.